Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Danh mục: Soạn văn , Soạn văn tập 1

Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh. Bài viết Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh Nếu bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Hồi hương ngầu thư) của Hạ Tri Chương viết về tình quê hương nhân lúc tác giả về thăm quê thì Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Tĩnh dạ tứ) của Lí Bạch là bài thơ viết trong lúc thi nhân sống nơi đất khách quê người, với bao gian khổ và không lúc nào vơi nỗi nhớ quê hương. Và nếu duyên cớ khiến Hạ Tri Chương cất hứng làm thơ là tình huống ...

Đề bài: .

Bài viết

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Nếu bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Hồi hương ngầu thư) của Hạ Tri Chương viết về tình quê hương nhân lúc tác giả về thăm quê thì Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Tĩnh dạ tứ) của Lí Bạch là bài thơ viết trong lúc thi nhân sống nơi đất khách quê người, với bao gian khổ và không lúc nào vơi nỗi nhớ quê hương. Và nếu duyên cớ khiến Hạ Tri Chương cất hứng làm thơ là tình huống trớ trêu tạo ra từ lũ trẻ quê nhà thì ánh trăng chính là duyên cớ làm song dậy nỗi nhớ quê hương trong Lí Bạch. Tronq bài thơ nhìn trăng mà thổ lộ tâm tình nhớ quê, bài có khuôn khổ nhỏ nhất, ngôn tử đơn giản, tinh khiết nhất là “Tĩnh dạ tứ” của Lí Bạch, song bài có ma lực lớn nhất, đươc Truyền tụng rộng rãi nhất cũng là bài thơ ‘Tĩnh dạ tứ ” ấy. (Trương Minh Phi, Phân tích, thưởng thức văn thơ cổ ở các trường THCS, NXB Bắc Ninh, 1998, tr 53)

Phiên âm:

Sàng tiền minh nguyệt quang

Nghi thị địa thượng sương

Cử đầu vọng minh nguyệt

Đê đầu tư cố hương.

Dịch thơ:

Đầu giường ánh trăng soi.

Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương.

(Tương Như dịch )

Lí Bạch yêu trăng. Song dù nhắc tới trăng, bài thơ cũng không nhằm ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên. Trước đây, Lí Bạch ngắm trăng trên núi Nga Mi, thì giờ ông nhìn trăng trong một nhà trọ cách xa quê hương hàng nghìn dặm. Hình ảnh vầng trăng trơ trọi một mình trên bầu trời cao thẳm trong đêm khuya thanh tĩnh khiến thi nhân trỗi dậy nỗi sầu xa xứ. Đây lại là vầng trăng thu, trời về đêm, không khí trở lạnh càng khiến nỗi nhớ quê hương day dứt khôn nguôi. Cũng giống như nhiều nhà thơ thời trước, Lí Bạch mượn cảnh để trình bày tình cảm:

Sàng tiền minh nguyệt quang

Nghi thị địa thượng sương

 (Đầu giường ánh trăng soi.

Ngỡ mặt đất phủ sương)

Trăng sáng quá! Trăng tràn ngập không gian, bao trùm căn nhà trọ và lan tỏa nơi đầu giường thi nhân. Trong ánh sáng mát dịu của vầng trăng, hẳn mọi vật phải vô cùng lung linh huyển ảo. Trong sự tĩnh mịch của đêm trăng, nhịp sống trở nên bình lặng, trầm tĩnh. Dù trăng là chủ thể thiên nhiên thì vẫn chỉ là đối tượng để nhân vật trữ tình, chủ thể trữ tình – nhà thơ – cảm nhận. Với tâm trạng mơ màng, trằn trọc không ngủ được, thi nhân đã nghi ( ngỡ) ánh trăng là sương. Từ ánh trăng mà tác giả nhìn ra sương thì hẳn trong lòng phải chất nặng cảm xúc suy tư nhiều lắm. Phải chăng nỗi cô đơn tột đỉnh dâng sương trong mắt, trong hồn thi nhân? Cái sương khói mờ ảo mà Lí Bạch tưởng ra không chỉ làm cho cảnh vật trở nên mông lung mà còn làm câu thơ ngập trong không khí hư hư thực thực.

Sau phút giây mơ màng như trong mộng tưởng ấy, Lí Bach đưa người đọc, đưa trăng về với cõi thực:

Cử đầu vọng minh nguyệt

Đê đầu tư cố hương.

(Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương.)

Đúng là vầng trăng tri âm, tri kỉ năm nào, đúng là Lí Bạch đang được gặp lại cố nhân.  Nhưng vầng trăng cũng cô đơn quá, lạnh lẽo quá, để người bạn thi nhân càng xót xa ngậm ngùi. Với bài Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh, nói là  tức cảnh sinh tình thôi chưa đủ. Bởi tình ở đây vừa là nhân, vừa là quả. Lí Bạch nhớ quê, thao thức không ngủ nhìn trăng sáng. Thấy trăng sáng lại càng nhớ quê. Khi ngẩng đầu tư thế hướng ngoại – Lí Bạch trông lên vầng trăng của đất trời, lúc cúi đầu – tư thế hướng nội – ông quay trở về với thế giới nội tâm đang trăn trở, dội lên nỗi niềm của kẻ xa xứ nhớ quê. Bao nhiêu tình cảm, cảm xúc nhà thơ gửi gắm cả vào từ vọng. Vẫn là vầng trăng cũ, vẫn là cố nhân nhưng nhà thơ thì không còn là người cũ. Không còn chàng trai trẻ tràn đầy nhiệt huyết và sức sống lên núi Nga Mi, thay vào đó là kẻ xa quê, xa mãi. Chỉ còn chất chứa trong tim nhà thơ hình bóng và nỗi nhớ quê vời vợi, ám ảnh, khắc khoải mãi không thôi. Hai chữ cố hương vang lên đầy thiêng liêng và tha thiết. Đó là nơi chôn rau cắt rốn, nơi lưu giữ tuổi thơ, nơi có xóm làng, gia đình và những người ta hằng yêu thương. Vì vậy mà trăng đẹp là thế, nhưng lòng người không thể vui lên được. Ba chữ cuối bài bộc lộ trực tiếp nỗi nhớ quê của Lí Bạch. Song, với việc lược bỏ chủ ngữ của bài thơ thì chủ thể trữ tình hoàn toàn có thể là bất cứ gặp tình và cảnh tương tự.

Lí Bạch đã gói trọn nỗi nhớ quê trong hai mười chữ của một bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt bất tử – Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh . Giản dị mà tinh luyện, những vần thơ nhẹ nhàng thấm thía vào lòng người đọc tấm chân tình của một người sống xa quê trong đêm thanh tĩnh. Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh đã lay động biết bao tâm hồn người xa quê, yêu quê và sự đồng cảm sâu sắc của nhiều thế hệ người đọc Trung Hoa và Việt Nam.

Các bài nên tham khảo

Soạn bài rút gọn câu

RÚT GỌN CÂU I. TÌM HIỂU BÀI 1. Thế nào là rút gọn câu? Câu 1: So sánh và rút ra nhận xét về đặc điểm cấu tạo của hai câu: a. Học ăn, học nói, học gói, học mở. ...

Soạn bài tìm hiểu chung về văn nghị luận

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN I. NHU CẦU NGHỊ LUẬN VÀ VĂN BẢN NGHỊ LUẬN 1. a) Em rất thường gặp các vấn đề và những câu hỏi tương tự như trên trong cuộc sống. ...

Soạn bài tục ngữ về con người và xã hội

TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI I. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN 1. (Câu 2, Sgk tr 12) Câu Nghĩa của câu tục ngữ Giá trị của kinh nghiệm mà câu tục ngữ thể hiện Trường hỢp ...

Soạn bài tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT I. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI TÌM HIỂU BÀI Câu 2:Có thể chia những câu tục ngữ thành hai nhóm: - Nhóm câu tục ngữ về ...

Giải thích câu Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người

Đề: Một nhà văn có nói: “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người”. Hãy giải thích nội dung câu nói đó. - Tìm hiểu đề: Giá trị của sách ...

Soạn bài cách làm bài văn lập luận giải thích

CÁCH LÀM BÀI VĂN GIẢI THÍCH * Bước thứ nhất: NHẬN DẠNG ĐỂ GIẢI THÍCH Nếu không cẩn thận, học sinh rất dễ nhầm lẫn giữa các dạng đề giải thích và chứng minh, ...

Soạn bài ôn tập văn nghị luận lớp 7 HK 2

ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN STT Tên bài Tác giả Đề tài nghị luân Luận đề nghị luận (Luận điểm chính) Kiểu bài 1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Hồ Chí Minh Tinh ...

Soạn bài dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU I. GỢI ÝTRẢ LỜI CÂU HỎI TÌM HIỂU BÀI 1. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu? Câu 1: Xác định những cụm danh từ có trong ...

Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động tiếp theo

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tiếp theo) I. CÁCH CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG a) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ ...

Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG I. CÂU CHỦ ĐỘNG VÀ CÂU BỊ ĐỘNG 1. Xác định chủ ngữ: (SGK, Tr.57) a) Mọi người yêu mến em. b) Em được mọi người yêu ...

Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ