Soạn bài ôn tập tác phẩm trữ tình

Danh mục: Soạn văn , Soạn văn tập 1

Soạn bài ôn tập tác phẩm trữ tình I. Luyện tập Câu 1 + 2 + 3 các em có thể ôn tập theo hệ thống sau : TT Tên bài thơ Tác giả Thể thơ Nội dung tư tưởng 1 Nam quốc sơn hà (Sông núi nước Nam) Lý Thường Kiệt Tuyệt cú Đường luật ...

I. Luyện tập

Câu 1 + 2 + 3 các em có thể ôn tập theo hệ thống sau :

TT

Tên bài thơ

Tác giả

Thể thơ

Nội dung tư tưởng

1

Nam quốc sơn hà (Sông núi nước Nam)

Lý Thường Kiệt

Tuyệt cú Đường luật

Ý thức độc lập tự chủ và quyết tâm tiêu diệt địch.

2

Thiên Trường vãn vọng (Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra)

Trần Nhân Tông

Tuyệt cú Đường luật

Cảnh tưởng vùng quê trầm lặng nên thơ – tình yêu quê hương, yêu đời trong sáng

3

Tụng giá hoàn kinh (Phò giá về kinh)

Trần Quang Khải

Tuyệt cú Đường luật

Hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị dân tộc thời Trần.

4

Côn Sơn ca (Bài ca Côn Sơn)

Nguyễn Trãi

Lục bát

Nhân cách thanh cao và sự giao hòa tuyệt đối với thiên nhiên

5

Sau phút chia li (Trích Chinh phụ ngâm khúc)

Đặng Trần Côn – Đoàn Thị Điểm

Song thất lục bát

Nỗi sầu chia li của người chinh phụ sau khi tiễn đưa chồng – khát khao hạnh phúc tố cáo chiến tranh phi nghĩa.

6

Bánh trôi nước

Hồ Xuân Xương

Tuyệt cú Đường luật

Vẻ đẹp phẩm chất trong trắng sắt son và nỗi buồn về thân phận của người phụ nữ.

7

Qua đèo Ngang

Bà Huyện Thanh Quan

Thất ngôn bát cú Đường luật

Nỗi nhớ thương quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ thầm lặng giữa núi đèo hoang sơ.

8

Bạn đến chơi nhà

Nguyễn Khuyến

Thất ngôn bát cú Đường Luật

Ngợi ca tình bạn đậm đà thắm thiết, vượt lên những vật chất đời thường.

9

Vọng Lư sơn bộc bố (Xa ngắm thác núi Lư)

Lí Bạch

Tuyệt cú Đường luật

Sự hùng vĩ và huyền ảo của thác nước và tình yêu thiên nhiên đằm thắm, sâu sắc.

10

Tình dạ tứ (Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh)

Lí Bạch

Tuyệt cú Đường luật

Tình yêu quê hương thắm thiết của một con người xa quê.

11

Hồi hương ngẫu thư (Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê)

Hạ Tri Chương

Tuyệt cú Đường Luật

Tình yêu quê hương sâu sắc, hóm hỉnh ngậm ngùi của người sống xa quê lâu ngày trở về lại quê.

12

Mao ốc vi thu phong sở phá ca (Bài ca nhà tranh bị gió thu phá)

Đỗ Phủ

Cổ thể

Nỗi khổ của nhà thơ – tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả

13

Cảnh khuya

Hồ Chí Minh

Tuyệt cú Đường luật

Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung lạc quan.

14

Rằm tháng giêng

Hồ Chí Minh

Tuyệt cú đường luật

Tình cảm với thiên nhiên tâm hồn nhảy cảm, phong thái ung dung lạc quan.

15

Tiếng gà trưa

Xuân Quỳnh

Năm chữ

Những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ, tình bà cháu và tình quê hương đất nước.

Câu 4. Những ý kiến chưa chính xác đó là:

a. Đã là thơ thì nhất thiết chỉ được dùng phương thức biểu cảm.

Thiếu chính xác vì: ngoài phương thức biểu cảm vẫn còn có phương thức tự sự và miêu tả (ví dụ: “Qua đèo ngang”, “Tiếng gà trưa”)

e. Thơ trữ tình chỉ được dùng lối nói trực tiếp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc.

Chưa chính xác: Ngoài lối nói trực tiếp để biểu hiện cảm xúc trong thơ còn sử dụng lối nói gián tiếp.

i. Thơ trữ tình phải có một cốt truyện hay và hệ thống nhân vật đa dạng.

Thiếu chính xác: Đó là yêu cầu của truyện và thơ tự sự truyện thơ (truyện kiều), chứ không phải của thơ trữ tình.

k. Thơ trữ tình phải có một hệ thống lập luận chặt chẽ.

Thiếu chính xác: Trong thơ trữ tình yêu cầu này không bắt buộc, tất nhiên nếu có thì càng tốt. Ví dụ “Nam quốc sơn hà” là bài thơ có lập luận chặt chẽ.

Câu 5. Điền vào chỗ trống.

a. Khác với những tác phẩm của cá nhân, ca dao trữ tình (trước đây là những bài thơ, câu thơ có tính chất tập thể và truyền miệng)

b. Thể thơ được ca dao trữ tình sử dụng nhiều nhất là lục bát.

c. Một số thủ pháp nghệ thuật thường gặp trong ca dao trữ tình là so sánh, ẩn dụ.

Câu 6.

“Suốt ngày ôm nỗi ưu tư

Đêm lạnh quàng khăn ngủ chăng yên”.

“Bụi một tấc lòng ưu ái cũ

Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông”.

Em hãy nói rõ hội dung trữ tình và hình thức thể hiện của những câu thơ đó:

- Nội dung: Hai câu thơ có nội dung trữ tình giống nhau, đó là niềm ưu tư canh cánh của nhà thơ và tấm lòng lo dân lo nước.

- Hình thức:

+ Giống nhau về thể thơ, phương thức biểu hiện: kể, tả.

+ Khác: hình ảnh biểu hiện một bên là hình ảnh so sánh với nước triều dâng cuồn cuộn và một bên là hình ảnh con người thao thức thức trằn trọc trong đêm lạnh.

Câu 7. Cả hai bài thơ đều thể hiện tình quê hương sâu đậm nhưng hoàn cảnh và tâm trạng khác nhau:

Tác phẩm

Tình huống thể hiện

Cách thể hiện

Tĩnh dạ tứ

Người ở xa quê vọng nhớ về quê trong một đêm trăng.

Dùng ánh trăng để thể hiện tình cảm nhớ quê thao thức nhìn văn và nhìn trăng càng khiến tác giả nhớ quê.

Giọng điệu trữ tình và sâu lắng.

Hồi hương ngẫu thư

Bị coi là khác ngay nơi chôn rau cắt rốn nhau sau khi gần cả đời người cách xa mới trở về.

Miêu tả cái đổi và cái không đổi để thể hiện tấm lòng tha thiết với quê hương.

Giọng điệu vừa hóm hỉnh vừa ngậm ngùi.

 

Câu 8. Lập bảng so sánh

Tác phẩm

Cảnh vật được miêu tả

Tình cảm được thể hiện

 

Giống nhau: Đều có những nét tương đồng về cảnh: đêm trăng, sông nước, con thuyền.

Giống nhau: Sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên.

Phong Kiều dạ bạc (Đêm đỗ thuyền ở bến Phong Kiều)

Khác nhau: Trăng tàn xế bóng, sương sa đầy trời, tiếng quạ kêu, tiếng chuông chùa xa vọng lại càng làm tăng vẻ tĩnh mịch và buồn vắng hiu hắt của cảnh, con thuyền nằm im bên lùm cây.

Khác nhau: Con người nằm ngủ, vương vấn nỗi buồn xa lánh bụi trần tìm về nơi tĩnh lặng = > nỗi buồn cô đơn.

Rằm tháng giêng

Trăng tròn sáng vằng vặc, cảnh vật bao la bát ngát tràn ngập ánh trăng, tràn đầy sức sống dào dạt. Con thuyền vận động từ chỗ “thâm xứ” đến nơi bát ngát đầy trăng.

Con người mở rộng tâm hồn đón nhận vẻ đẹp của đêm rằm – con người lo cho vận nước = > sự ung dung lạc quan, tràn đầy niềm tin phơi phới.

Câu 9. Những câu đúng.

a. Tùy bút không có cốt truyện và có thể không có nhân vật.

b. Tùy bút sử dụng nhiều phương thức (tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, lập luận) nhưng biểu cảm là phương thức chủ yếu.

c. Tùy bút có những yếu tố gần với tự sự nhưng chủ yếu thuộc loại trữ tình.

= > Đây cũng là ba đặc điểm cơ bản của thể loại tùy bút.

Các bài nên tham khảo

Soạn bài rút gọn câu

RÚT GỌN CÂU I. TÌM HIỂU BÀI 1. Thế nào là rút gọn câu? Câu 1: So sánh và rút ra nhận xét về đặc điểm cấu tạo của hai câu: a. Học ăn, học nói, học gói, học mở. ...

Soạn bài tìm hiểu chung về văn nghị luận

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN I. NHU CẦU NGHỊ LUẬN VÀ VĂN BẢN NGHỊ LUẬN 1. a) Em rất thường gặp các vấn đề và những câu hỏi tương tự như trên trong cuộc sống. ...

Soạn bài tục ngữ về con người và xã hội

TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI I. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN 1. (Câu 2, Sgk tr 12) Câu Nghĩa của câu tục ngữ Giá trị của kinh nghiệm mà câu tục ngữ thể hiện Trường hỢp ...

Soạn bài tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT I. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI TÌM HIỂU BÀI Câu 2:Có thể chia những câu tục ngữ thành hai nhóm: - Nhóm câu tục ngữ về ...

Giải thích câu Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người

Đề: Một nhà văn có nói: “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người”. Hãy giải thích nội dung câu nói đó. - Tìm hiểu đề: Giá trị của sách ...

Soạn bài cách làm bài văn lập luận giải thích

CÁCH LÀM BÀI VĂN GIẢI THÍCH * Bước thứ nhất: NHẬN DẠNG ĐỂ GIẢI THÍCH Nếu không cẩn thận, học sinh rất dễ nhầm lẫn giữa các dạng đề giải thích và chứng minh, ...

Soạn bài ôn tập văn nghị luận lớp 7 HK 2

ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN STT Tên bài Tác giả Đề tài nghị luân Luận đề nghị luận (Luận điểm chính) Kiểu bài 1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Hồ Chí Minh Tinh ...

Soạn bài dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU I. GỢI ÝTRẢ LỜI CÂU HỎI TÌM HIỂU BÀI 1. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu? Câu 1: Xác định những cụm danh từ có trong ...

Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động tiếp theo

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tiếp theo) I. CÁCH CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG a) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ ...

Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG I. CÂU CHỦ ĐỘNG VÀ CÂU BỊ ĐỘNG 1. Xác định chủ ngữ: (SGK, Tr.57) a) Mọi người yêu mến em. b) Em được mọi người yêu ...

Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ