Soạn văn: Rút gọn câu – Ngữ văn 7, tập hai

Danh mục: Soạn văn , Soạn văn tập 2

Soạn bài Rút gọn câu Hướng dẫn luyện tập 1: Bài tập này yêu cầu HS làm rõ ba nội dung: – Xác định được đâu là câu rút gọn trong số những câu đã cho trong bài tập. – Chỉ ra thành phần đã bị rút gọn trong từng câu. – Nêu tác dụng của câu rút gọn đó. Các em lần lượt giải quyết từng nội dung này. a) Để tìm được câu rút gọn, cần lưu ý một số điểm sau: – Cả bốn câu đưa ra trong bài tập này đều là tục ngữ. Một trong những đặc điểm của tục ngữ là đúc kết kinh nghiệm sản ...

Soạn bài Rút gọn câu

Hướng dẫn luyện tập

1: Bài tập này yêu cầu HS làm rõ ba nội dung:

– Xác định được đâu là câu rút gọn trong số những câu đã cho trong bài tập.

– Chỉ ra thành phần đã bị rút gọn trong từng câu.

– Nêu tác dụng của câu rút gọn đó.

Các em lần lượt giải quyết từng nội dung này.

  1. a) Để tìm được câu rút gọn, cần lưu ý một số điểm sau:

– Cả bốn câu đưa ra trong bài tập này đều là tục ngữ. Một trong những đặc điểm của tục ngữ là đúc kết kinh nghiệm sản xuất, kinh nghiệm ứng xử, vì thế trong cấu tạo câu, tục ngữ thường lược bớt chủ ngữ.

– Dựa vào cấu tạo của từng câu, loại trừ những câu có đủ chủ ngữ và vị ngữ ra khỏi loại câu rút gọn. Các câu còn lại, nếu không có chủ ngữ thì đó chính là những câu rút gọn.

Những câu rút gọn là:

– Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

– Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng.

  1. b) Hai câu trên là hai câu rút gọn thành phần chủ ngữ.

Như đã giải thích ở phần trên, tục ngữ mang tính chất đúc kết kinh nghiệm sản xuất, kinh nghiệm ứng xử của quần chúng nhân dân nên có thể coi chủ ngữ bị rút gọn ở đây là: chúng ta, hoặc người, hoặc ai, hoặc kẻ,…

Khi khôi phục lại các thành phần bị rút gọn này, sẽ được những câu đầy đủ như sau:

Kẻ ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

Người nuôi lợn ăn cơm nằm, người nuôi tằm ăn cơm đứng.

  1. c) Rút gọn câu như vậy có tác dụng:

– Nhấn mạnh vào được thông tin chính.

– Các câu tục ngữ trở nên ngắn gọn, súc tích hơn.

2: Bài tập này nêu ba yêu cầu như bài tập trên:

– Xác định câu rút gọn có trong bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan (là một bài thơ trữ tình, bộc lộ tâm trạng của tác giả) và bài ca dao.

– Khôi phục lại thành phần đã bị rút gọn trong từng câu.

– Giải thích vì sao trong thơ, ca dao lại thường có nhiều câu rút gọn.

Các em lần lượt giải quyết từng nội dung này.

  1. a) Các em sẽ xác định được những dòng thơ sử dụng câu rút gọn là:

– Trong bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan:

+ Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà.

+ Dừng chân đứng lại, trời, non, nước.

– Trong bài ca dao:

+ Đồn rằng quan tướng có danh.

+ Đánh giặc thì chạy trước tiên,

Xông vào trận tiền cởi khố giặc ra.

  1. b) Khôi phục lại các thành phần bị rút gọn, ta sẽ được những câu như sau:

– Ta (tức Bà Huyện Thanh Quan) bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà.

– Ta dừng chân đứng lại, trời, non, nước.

– Người ta đồn rằng quan tướng có danh.

– Quan tướng đánh giặc thì chạy trước tiên,

Quan tướng xông vào trận tiền cởi khố giặc ra.

  1. c) Trong thơ và ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy vì:

– Bài thơ thất ngôn bát cú (đảm bảo 7 tiếng một dòng) hoặc bài ca dao làm theo thể lục bát (một dòng 6 tiếng, một dòng 8 tiếng đi với nhau thành từng cặp) có quy định chặt chẽ về số tiếng trong một dòng thơ.

– Ngôn ngữ trong thơ cần được súc tích; từ ngữ phong phú, trau chuốt; cấu tạo câu cần đa dạng, nhiều vẻ.

3: Cậu bé và người khách trong câu chuyện hiểu lầm nhau vì:

– Cậu bé dùng quá nhiều câu rút gọn (liên tục ba câu rút gọn liền).

– Hoàn cảnh nói chuyện không giúp cho ông khách hiểu được phần bị rút gọn là gì.

– Mỗi người hiểu phần rút gọn theo một cách.

– Từ mất trong lời nói của cậu bé có thể hiểu theo hai nghĩa:

+ Mất: như trong cách nói là mất tiền, mất ví,…

+ Mất (chết) như trong cách nói bố mất, bà mất,…

Để hiểu rõ hơn điều này, hãy so sánh:

Cậu bé: nghĩ đến tờ giấy bố viết Người khách: Nghĩ đến ông bố cậu bé
– (Tờ giấy) mất rồi. – (Ông bố) mất rồi.
– (Tờ giấy) mất tối hôm qua. – (Ông bố) mất tối hôm qua.
– (Tờ giấy) mất vì cháy. – (Ông bố) mất vì cháy.

 

4: Chi tiết có tác dụng gây cười, phê phán là những chi tiết về sự trả lời gọn lỏn, cộc lốc của anh chàng tham ăn khiến cho mọi người:

– Không ai hiểu được lời nói của anh ta một cách rõ ràng, đầy đủ.

– Nhận ra anh ta là người ăn nói thô lỗ, khác hẳn với những lời nói bình thường của người khác.

Xem thêm:

Các bài nên tham khảo

Soạn bài rút gọn câu

RÚT GỌN CÂU I. TÌM HIỂU BÀI 1. Thế nào là rút gọn câu? Câu 1: So sánh và rút ra nhận xét về đặc điểm cấu tạo của hai câu: a. Học ăn, học nói, học gói, học mở. ...

Soạn bài tìm hiểu chung về văn nghị luận

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN I. NHU CẦU NGHỊ LUẬN VÀ VĂN BẢN NGHỊ LUẬN 1. a) Em rất thường gặp các vấn đề và những câu hỏi tương tự như trên trong cuộc sống. ...

Soạn bài tục ngữ về con người và xã hội

TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI I. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN 1. (Câu 2, Sgk tr 12) Câu Nghĩa của câu tục ngữ Giá trị của kinh nghiệm mà câu tục ngữ thể hiện Trường hỢp ...

Soạn bài tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT I. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI TÌM HIỂU BÀI Câu 2:Có thể chia những câu tục ngữ thành hai nhóm: - Nhóm câu tục ngữ về ...

Giải thích câu Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người

Đề: Một nhà văn có nói: “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người”. Hãy giải thích nội dung câu nói đó. - Tìm hiểu đề: Giá trị của sách ...

Soạn bài cách làm bài văn lập luận giải thích

CÁCH LÀM BÀI VĂN GIẢI THÍCH * Bước thứ nhất: NHẬN DẠNG ĐỂ GIẢI THÍCH Nếu không cẩn thận, học sinh rất dễ nhầm lẫn giữa các dạng đề giải thích và chứng minh, ...

Soạn bài ôn tập văn nghị luận lớp 7 HK 2

ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN STT Tên bài Tác giả Đề tài nghị luân Luận đề nghị luận (Luận điểm chính) Kiểu bài 1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Hồ Chí Minh Tinh ...

Soạn bài dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU I. GỢI ÝTRẢ LỜI CÂU HỎI TÌM HIỂU BÀI 1. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu? Câu 1: Xác định những cụm danh từ có trong ...

Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động tiếp theo

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tiếp theo) I. CÁCH CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG a) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ ...

Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG I. CÂU CHỦ ĐỘNG VÀ CÂU BỊ ĐỘNG 1. Xác định chủ ngữ: (SGK, Tr.57) a) Mọi người yêu mến em. b) Em được mọi người yêu ...

Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ